પેકેટમાં મળતા ખાદ્યપદાર્થો અને પીણાંને લઈને કેન્દ્ર સરકાર અને FSSAI તરફથી મહત્વનું પગલું સામે આવ્યું છે. Food Safety and Standards Authority of India એ સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું છે કે પેકેજ્ડ ફૂડ પર આગળની બાજુએ લાલ રંગનું ચેતવણી લેબલ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ લેબલ એવા ઉત્પાદનો માટે હશે જેમાં ઉમેરવામાં આવેલી ખાંડ સેચ્યુરેટેડ ફેટ અથવા મીઠાની માત્રા વધારે હોય.

પ્રસ્તાવિત લેબલ લાલ રંગના ષટ્કોણ આકારમાં હશે. તેના દ્વારા ગ્રાહકોને પેકેટ ખોલ્યા વગર જ જાણી શકાશે કે કોઈ ખાદ્યપદાર્થમાં ખાંડ મીઠું અથવા ફેટનું પ્રમાણ વધારે છે કે નહીં. આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને વધુ સરળતાથી માહિતી આપવાનો અને ખાસ કરીને બાળકો તથા યુવાનોને વધુ પડતા અસ્વસ્થ ખાદ્યપદાર્થોના સેવનથી બચાવવા માટે જાગૃતિ વધારવાનો છે.

FSSAI ના પ્રસ્તાવ મુજબ પ્રથમ તબક્કામાં એવા પેકેટવાળા ઉત્પાદનોને લેબલિંગ હેઠળ લાવવામાં આવશે જેમાં નક્કી કરાયેલા બે અથવા વધુ પોષક તત્વોની માત્રા વધારે હોય. ત્યારબાદના તબક્કામાં કોઈ એક મહત્વપૂર્ણ પોષક તત્વની માત્રા પણ નક્કી કરેલી મર્યાદાથી વધારે હોય તો ચેતવણી લેબલ લાગુ કરવાની દિશામાં આગળ વધવાની યોજના છે.

આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટની દખલ બાદ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. ઓગસ્ટમાં સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને પેકેજ્ડ ફૂડ પર Front of Pack Warning Labels અંગે અંતિમ નિર્ણય રજૂ કરવા માટે સમય આપ્યો હતો. કોર્ટે આ મુદ્દે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિલંબ પર સવાલ ઉઠાવ્યો હતો અને સરકારને ઝડપથી નિર્ણય લેવા કહ્યું હતું.

આ પ્રસ્તાવનો હેતુ ગ્રાહકોને પોષણ સંબંધિત માહિતી વધુ સ્પષ્ટ રીતે આપવાનો છે. હાલ પેકેટની પાછળ આપવામાં આવતી પોષણ માહિતી સામાન્ય ગ્રાહકો માટે સમજવી ઘણી વખત મુશ્કેલ બની શકે છે. આગળની બાજુએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવાથી ખરીદી કરતી વખતે ગ્રાહકને તરત નિર્ણય લેવામાં મદદ મળી શકે છે.

જોકે આ પ્રસ્તાવને લઈને ખાદ્ય ઉદ્યોગ અને આરોગ્ય ક્ષેત્ર વચ્ચે લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. મોટા ફૂડ બ્રાન્ડ્સ દ્વારા આવા લેબલના નિયમો અંગે અલગ અલગ ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે જ્યારે આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને ગ્રાહક અધિકાર સમર્થકો વધુ સ્પષ્ટ ચેતવણી લેબલની તરફેણ કરી રહ્યા છે.

હાલ આ નિયમ સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં આવ્યો નથી. FSSAI એ સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થાની વિગતો રજૂ કરી છે અને તેની અમલવારી તબક્કાવાર કરવાની વાત કરી છે. અંતિમ નિયમો અને અમલની તારીખ અંગે આગળની પ્રક્રિયા બાદ સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થશે.